ABD Başkanı Donald Trump, Sibirya’daki bir veba araştırma merkezinde hayatını kaybeden Rus laboratuvar teknisyeninin ölümüyle ilgili gelişmeleri “çok yakından” takip ettiklerini söyledi.ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da olayın akciğer vebasının yayılmasına yol açabileceği endişesiyle Washington’ın durumu yakından izlediğini, ancak paniğe gerek olmadığını belirtti.Ölüm nedenini “nedeni belirlenemeyen zatürre” olarak açıklayan İrkutsk Valisi, kadının “biyolojik örneklerinde”, yaptığı işle bağlantılı “herhangi bir mikroorganizmaya” rastlanmadığını söyledi.Doğrulanmamış haberlere göre kadın, hastalığa yol açan mikroorganizmanın bulunduğu bir deney tüpünün kırılmasının ardından ya da vebanın yabani kemirgenler arasında doğal olarak görüldüğü bir bölgeye yaptığı saha gezisi sonrasında hastalanmış olabilir.
Vebanın Rusya’dan yayılma riskine karşı Washington’ın ne yapacağı sorulan Trump, bu konuda Kremlin’le görüşmediğini söyledi.”Böyle bir sorun yaşamalarına üzülüyorum” diyen Trump, “Yardım edeceğiz. Bu tür bir sorun yaşayan herkese her zaman yardım ederiz” diye ekledi.İrkutsk Valisi İgor Kobzev, Rusya’nın tüketici hakları ve halk sağlığından sorumlu kurumu Rospotrebnadzor’un verilerine dayanarak, laboratuvar teknisyeninin ölümünden bu yana veba enstitüsünün başka bir çalışanının tıbbi yardım talebinde bulunmadığını söyledi.Kurum, bir biyolojik güvenlik ekibinin İrkutsk’taki Sibirya ve Uzak Doğu Veba Araştırma Enstitüsü’nde inceleme yaptığını ve herhangi bir acil durum tespit etmediğini açıkladı.Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, halka “çeşitli söylentilere kulak vermemeleri”, bunun yerine “resmi açıklamalara kulak vermeleri” çağrısında bulundu.’Yaklaşık 200 kişiyle temas etti’Rus basını geçen hafta, hayatını kaybeden kadınla temas ettiği bilinen yaklaşık 200 kişinin tedbir amacıyla tıbbi gözlem altında tutulduğunu bildirdi.ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, bir gazetecinin kendisine yönelttiği “Rusya’daki şüpheli veba vakasına ilişkin son durumuyla” ilgili soruya şu yanıtı verdi: “Görünüşe göre laboratuvarda çalışan bir kişi enfekte olmuş. Enfeksiyonun, en azından kurum içinde yayılmış olabileceğine dair endişeler var. Çeşitli karantina önlemleri aldıklarını gördünüz.”Böyle bir şey dışarıya yayılırsa hızla yayılabilir. Bu nedenle durumu yakından izliyor ve takip ediyoruz. Bence paniğe gerek yok, ancak dikkatle ele alınması ve gözümüzün üzerinde olması gereken bir durum. Biz de bunu yapıyoruz.”
Vebanın tedavisi var mı, endişe verici mi?Rus medyasının adını Daria olarak verdiği, 20’li yaşlarının sonlarındaki kadın, kısa süre önce Moğolistan sınırındaki Buryatya bölgesini ziyaret etmişti.14. yüzyılda “Kara Ölüm” olarak anılan salgında Avrupa nüfusunun yarısına kadarının ölümüne yol açan veba bakterisi Yersinia pestis, bu bölgedeki dağ sıçanı gibi kemirgenlerde bulunuyor.Sibirya ve Uzak Doğu Veba Araştırma Enstitüsü, 1920’lerde yaşanan bir salgına karşı mücadele amacıyla, 100 yılı biraz aşkın bir süre önce kurulmuştu.İngiltere’deki Reading Üniversitesi’nde hücresel mikrobiyoloji alanında çalışan Doç. Dr. Simon Clarke, BBC’ye yaptığı açıklamada, Yersinia pestis bakterisinin yol açtığı akciğer vebasının tedavi edilmediğinde neredeyse her zaman ölümcül olduğunu ancak antibiyotiklerle tedavi edilebildiğini söyledi.Clarke, “Akciğer vebası insandan insana bulaşabilir. Bu olayla ilgili endişenin nedeni de bu” dedi.Clarke sözlerine şöyle devam etti: “Ancak elbette herhangi bir bulaşıcı hastalık salgını söz konusu olduğunda insanların aklına… kapanmalar ve Covid-19 geliyor. Burada yaşanacak olan kesinlikle bu değil.””İnsanlar, ‘Veba mı? O ortadan kalktı, yüzlerce yıl önce yok oldu’ diye düşünüyor. Ama öyle değil” diyen Clarke, şunları ekledi: “Veba hala var ve dünyanın bazı bölgelerinde insan sağlığı için tehdit oluşturuyor. Bu yüzden de araştırılması gerekiyor.”Hastalığa yol açan mikroorganizmanın biyolojik silah olarak kullanılma ihtimalini araştırmak amacıyla incelenmiş olup olamayacağı sorulan bilim insanı, bunun mümkün olduğunu söyledi.Clarke, “Olay Rusya’da yaşandığı için insanların aklına bu ihtimal geliyor. Ancak bence daha önce yaptığım açıklama daha olası” dedi.Veba nasıl bulaşır? Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre akciğer vebasının kuluçka süresi çok kısa; bazen yalnızca 24 saat. Hastalık, erken teşhis edilip tedavi edilmezse ölümcül olabiliyor.İnsanlara şu yollarla bulaşabiliyor: Belirtiler arasında nefes darlığı ve öksürük bulunuyor. Öksürüğe sıklıkla kanlı balgam eşlik ediyor.Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. .
